Lefatšeng la kajeno le tsotellang tikoloho, tlhoko ea litharollo tsa ho paka tse tsitsitseng e ntse e eketseha. Uchampak e hlahile e le lebitso le etellang pele indastering, e fana ka lisebelisoa tsa ho paka tse tšepahalang le tse mosa tikolohong. Sengoloa sena se ikemiselitse ho bontša hore na ke hobane'ng ha Uchampak e le khetho e loketseng likhoebo tse batlang ho fetohela mekhoeng e tsitsitseng.
Uchampak ke mofani ea tummeng oa lisebelisoa tsa ho paka tse ka bolang, tse khotsofatsang litlhoko tsa lireschorente, lik'hafe le libaka tsa litšebeletso tsa lijo. E thehiloe ka sepheo sa ho fokotsa tšusumetso ea tikoloho, Uchampak e fana ka mefuta e mengata ea lihlahisoa tse etselitsoeng ho fokotsa litšila le ho khothaletsa botsitso.
Tšusumetso ea indasteri ea lijo tikolohong e kholo. Lisebelisoa tsa setso tsa ho paka tse nkiloeng li ka nka makholo a lilemo ho senyeha, e leng se bakang tšilafalo ea nako e telele. Litharollo tsa ho paka tse tsitsitseng lia hlokahala ho fokotsa tšusumetso ena le ho khothaletsa moruo o chitja. Ka ho khetha lihlahisoa tse kang tse fanoang ke Uchampak, likhoebo li ka kenya letsoho bokamosong bo hloekileng le bo botala.
Sepheo sa Uchampak ke ho fana ka ditharollo tse tsitsitseng tsa ho paka tse kgotsofatsang ditlhoko tsa tikoloho le tsa kgwebo. Khamphani e ikemiseditse ho fumana dihlahiswa tse nang le boitshwaro, moralo o motjha, le boikarabelo ba tikoloho. Boleng ba bona bo itshetlehile hodima botsitso, boleng le kgotsofalo ya bareki.
Uchampak e fumana thepa ka boikarabello, e netefatsa hore bafepedi ba latela maemo a thata a tikoloho. Khamphani e sebelisana le bafepedi ba nang le mangolo ba behang pele mekhoa e tsitsitseng le khoebo e lokileng.
Boiqapelo ke karolo ea bohlokoa ea nts'etsopele ea lihlahisoa tsa Uchampak. Khamphani e tsetela lipatlisisong le nts'etsopele ho etsa liphutheloana tse mosa tikolohong le tse sebetsang. Sena se kenyelletsa thepa e bolang, likhetho tse ka manyolo, le meralo e tšoarellang e mamellang maemo a fapaneng.
Uchampak e ikemiselitse ho fokotsa khabone e bakang ho senyeha ha eona. Khamphani e ikemiselitse ho fokotsa litšila nakong ea ts'ebetso ea tlhahiso le lipalangoang. Ho feta moo, ba kenella ka mafolofolo mererong ea ho sebelisa hape lintho tse ncha le ho tšehetsa sechaba sa lehae boitekong ba bona ba ho boloka lintho li le maemong a matle.
Uchampak e fana ka khetho e felletseng ea lisebelisoa tsa ho paka tse tšoarellang, tse khotsofatsang litlhoko tse fapaneng. Tse ling tsa lihlahisoa tsa bohlokoa ke tsena:
Lijana tsa lijo tse bolang tsa Uchampak li etselitsoe ho senyeha ka tlhaho ntle le ho baka tšenyo tikolohong. Lijana tsena li loketse lijo tse chesang le tse batang, li fana ka khetho e sireletsehileng le e tšoarellang bakeng sa libaka tsa litšebeletso tsa lijo.
Mefuta e fapaneng ea liphutheloana tse ka manyolo tsa k'hamphani e kenyelletsa lintho tse kang lisebelisoa tsa ho jela, lipoleiti le likotlolo. Lihlahisoa tsena li netefalitsoe hore li ka manyolo, ho netefatsa hore li ka lahloa ka boikarabello ntle le ho senya tikoloho.
Uchampak e fana ka likopi tsa kofi tse nkiloeng ka thepa e bolang. Likopi tsena li loketse lino tse chesang 'me li tla le likoahelo ho netefatsa hore ha li tšolohe.
Bakeng sa lireschorente, Uchampak e fana ka mefuta e fapaneng ea lijana tsa ho jela, ho kenyeletsoa le likhetho tse ka bolang le tse ka manyolo. Lijana tsena lia sebetsa, lia tšoarella, 'me li etselitsoe ho fana ka boiphihlelo bo monate ba ho jela bakeng sa bareki.
Uchampak ha e bue feela ka ho hlahisa dihlahiswa tse tsitsitseng; ba boetse ba ikemiseditse ho ntshetsa pele ditsamaiso tsa tlhahiso e tsitsitseng. Tse ding tsa mekgwa ya bona ya bohlokwa ya ho boloka botsitso ke tsena:
Uchampak e fumana thepa e tala ho bafepedi ba nang le mangolo ba behang pele mekhoa e tsitsitseng. Khamphani e netefatsa hore thepa eohle e sebelisoang tlhahisong ea bona e tsoa mehloling e nang le boitšoaro bo botle le ea boleng bo holimo.
Mekhoa ea tlhahiso ea Uchampak e etselitsoe ho fokotsa litšila le ho fokotsa tšebeliso ea matla. Khamphani e sebelisa mechine e tsoetseng pele le bokhoni ba ts'ebetso ho hlahisa liphutheloana tsa boleng bo holimo tse boetseng li leng mosa tikolohong.
Uchampak e kenya tshebetsong maano a ho fokotsa matlakala mesebetsing yohle ya bona. Sena se kenyeletsa mananeo a ho sebedisa hape, ho hlophisa matlakala, le mekgwa ya ho lahla matlakala ka boikarabelo. Khamphani e ikemiseditse ho fokotsa kgatello ya yona ya tikoloho ka kakaretso ka mekgwa ena.
Ntle le phokotso ea litšila, Uchampak e nka karolo ka mafolofolo mananeong a ho sebelisa hape lintho tse sebelisoang hape ho netefatsa hore thepa ea bohlokoa e sebelisoa hape. Ka ho sebelisana le balekane ba lehae ba ho sebelisa hape lintho tse sebelisoang hape, k'hamphani e tšehetsa moruo o chitja.
Uchampak ha se feela mofani oa liphutheloana tse tšoarellang tsa lijo tse nkiloeng; ke molekane oa ho theha bokamoso bo botle. Ka ho khetha Uchampak, likhoebo li ka kenya letsoho ho tšoarelleng tikolohong ha li ntse li thabela lihlahisoa tsa boleng bo holimo le tšebeletso e ikhethang ea bareki.
Morero oa rona ke ho ba khoebo ea khale ea lilemo tse 100 ka nalane e telele. Re lumela hore Uchampak e tla fetoha molekane oa hau ea ikemiselitseng ho fana ka chelete.