Nígbà tí wọ́n bá ń ronú nípa àwọn àṣàyàn ìdì oúnjẹ fún ìfijiṣẹ́ tàbí gbígbé oúnjẹ lọ, àwọn ilé iṣẹ́ máa ń ṣàyẹ̀wò bí oúnjẹ náà ṣe máa wà ní tútù tó nínú àpótí kan. Nígbà tí wọ́n bá ń ṣe èyí, wọn kì í ṣe láti ṣe àwárí àwọn àṣàyàn tó wà, wọ́n sì máa ń fojú fo apá ìdúróṣinṣin. Ní gbogbogbòò, àwọn àṣàyàn méjì ló wà fún àwọn ilé iṣẹ́ oúnjẹ: àpótí ìwé àti àpótí ike. Ó ṣe pàtàkì láti yan àṣàyàn tó ń fúnni ní owó tí ó rọrùn, onírúurú, dídára, àti àwòrán tó dára fún àyíká.
Gẹ́gẹ́ bí Ilé Iṣẹ́ Ààbò Àyíká ti Amẹ́ríkà (EPA) ti sọ, àwọn àpótí àti àpótí ìpamọ́ ló ju 28% gbogbo àwọn ìdọ̀tí líle tí ìlú ń kó jọ (MSW) ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà nìkan. Gẹ́gẹ́ bí Frontiers in Food Science and Technology ti sọ, àpótí ìpamọ́ oúnjẹ àti ohun mímu jẹ́ nǹkan bí 50% gbogbo ìdọ̀tí ìpamọ́, nítorí náà, àpótí ìpamọ́ fún gbígbé oúnjẹ àti ìfijiṣẹ́ oúnjẹ jẹ́ ohun àníyàn ńlá nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìdọ̀tí wọ̀nyí ló máa ń jáde sí àwọn ibi ìdọ̀tí àti àwọn òkun, èyí tí ó ní ipa pàtàkì lórí àwọn ẹ̀dá inú omi, tí ó ń ṣe àfikún sí ìtújáde erogba, lílo àwọn ohun àlùmọ́nì, àti ìbàjẹ́.
Nítorí àwọn ìṣòro wọ̀nyí, àwọn ilé iṣẹ́ ń bá àwọn ètò tó dára fún àyíká mu láìsí pé wọ́n ń ṣe àtúnṣe sí iṣẹ́ oúnjẹ gbígbóná tàbí oúnjẹ tó ní ọ̀rá. Àwọn oníbàárà àti àwọn ilé oúnjẹ ń retí láti ṣe bẹ́ẹ̀. iṣakojọpọ alagbero èyí tí ó ní àwọn kókó pàtàkì bíi bí ó ṣe lè ba àyíká jẹ́, àtúnlò, àti agbára ìṣiṣẹ́. Nítorí náà, yálà o jẹ́ oníṣòwò tàbí ẹni tí ó ni ilé oúnjẹ, tí o sì ń retí láti yí iṣẹ́ rẹ padà sí àpò ìpamọ́ tí ó lè pẹ́ títí, tí o sì tún ń jẹ́ kí oúnjẹ náà jẹ́ tuntun, àpilẹ̀kọ yìí fi àwọn àǹfààní àti àléébù àwọn irú méjèèjì wéra, ó sì tẹnu mọ́ àwọn àǹfààní àti àléébù wọn láti ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣe àtúnṣe iṣẹ́ rẹ sí ìbáṣepọ̀ àyíká láìsí àbùkù lórí dídára oúnjẹ.
Nínú apá yìí nínú àpilẹ̀kọ náà, a ó jíròrò ipa àyíká tí àpò ṣíṣu ń ní lórí àyíká àti àwọn ohun tí ó ń fà á tí ó fi ń fa agbára èéfín rẹ̀, láti ìgbà tí a ti ń yọ epo sí ìgbà pípẹ́ tí ó wà nínú òkun wa.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro àyíká ló wà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìdìpọ̀ ike, àti lára àwọn ìṣòro wọ̀nyí ni pé ṣíṣẹ̀dá ìdìpọ̀ ike nílò ṣíṣẹ̀dá àwọn polima bíi polyethylene tàbí PET, tí ó gbára lé àwọn ohun àlùmọ́nì tí kò ṣeé túnṣe. Ìlànà iṣẹ́-ṣíṣe náà ní agbára gíga tí ó ní í ṣe pẹ̀lú iṣẹ́-iṣẹ́ petrochemical:
Ọ̀kan lára àwọn ìṣòro tó tóbi jùlọ pẹ̀lú pílásítíkì ni gígùn rẹ̀. Pílásítíkì tí kò lè bàjẹ́ máa ń bàjẹ́ sí àwọn ègé kéékèèké tí a ń pè ní microplastics tí ó lè wà fún ọdún 400 sí ju ẹgbẹ̀rún kan lọ. Èyí máa ń fa àwọn ègé wọ̀nyí láti parí sí àwọn ibi ìdọ̀tí tàbí nínú òkun, èyí tí ó ń halẹ̀ mọ́ onírúurú ẹ̀dá alààyè àti àwọn ẹ̀dá inú omi, èyí tí ó máa ń di apá kan nínú ẹ̀wọ̀n oúnjẹ nígbẹ̀yìn gbẹ́yín.
Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì àti àwọn olùwádìí ń ṣiṣẹ́ lórí àtúnlo àwọn pílásítíkì nígbà gbogbo, síbẹ̀síbẹ̀, ìwọ̀n àtúnlo náà kò pọ̀. Àwọn ìwádìí àti àkójọpọ̀ nípa bí lílo pílásítíkì ṣe ti mú kí ìṣòro ìṣàkóso ìdọ̀tí wáyé ní ìsàlẹ̀ yìí ni a mẹ́nu kàn nísàlẹ̀ yìí.
A sábà máa ń ka ìdìpọ̀ ìwé sí ojútùú tó ṣeé gbé fún ìdìpọ̀ fún àwọn ohun tí a lè kó jọ àti àwọn ohun tí a lè fi ránṣẹ́ sí. Nínú apá yìí nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó ṣe àwárí ohun tó mú kí wọ́n jẹ́ ojútùú tó ṣeé gbé fún ìṣòro ìdìpọ̀ àti àwọn àléébù tí wọ́n ní.
Àwọn ohun èlò tí a fi ń kó ìwé jọ sábà máa ń wá láti orísun ohun alààyè, àwọn orísun bí igi pulp, bamboo, tàbí bagasse. Bí àwọn igi àti ewéko ṣe ń dàgbà nípa fífa CO2 sínú, èyí máa ń mú kí àwọn ìtújáde tí ó wà nínú rẹ̀ dínkù tí a bá rí àwọn ohun èlò náà láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹgbẹ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ onígbà díẹ̀ bíi FSC (Forest Stewardship Council). Àwọn olùṣelọpọ sábà máa ń fẹ́ láti lo igi oparun fún ìkó ìwé nítorí wọ́n máa ń dàgbà kíákíá láàárín oṣù mẹ́fà sí mẹ́jọ, ìwọ̀n gbígbà erogba wọn sì yára ju igi ìbílẹ̀ lọ.
Ọ̀kan lára àwọn àǹfààní pàtàkì tí ìdìpọ̀ ìwé ní lórí ìdìpọ̀ ike ni pé àkókò ìjẹrà rẹ̀ kúrú, àti pé ìwọ̀n àtúnlò rẹ̀ ga ju bẹ́ẹ̀ lọ. Ìwé lè bàjẹ́ ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀, àti ní gbogbo àgbáyé, iye àtúnlò ìwé ga jù bẹ́ẹ̀ lọ, pẹ̀lú iye tí Amẹ́ríkà ń rí ní ìwọ̀n tó tó 68%, gẹ́gẹ́ bí American Forest & Paper Association ṣe sọ. Àwọn àǹfààní kan wà nínú rẹ̀:
Ọ̀kan lára àwọn ìdènà tó tóbi jùlọ fún iṣẹ́ ṣíṣe ìwé ni pé iṣẹ́ náà ní àṣà ìgbàlódé nílò omi púpọ̀. Tí a bá fi wé iṣẹ́ ṣíṣe ike, iṣẹ́ ṣíṣe ìwé nílò omi ìlọ́po mẹ́rin ju bí ó ṣe nílò láti ṣe ike lọ. Síbẹ̀síbẹ̀, pẹ̀lú àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì àti àwọn olùwádìí ń ṣiṣẹ́ nígbà gbogbo láti dín lílo omi fún iṣẹ́ ṣíṣe ìwé kù. Irú àwọn iṣẹ́ tuntun bẹ́ẹ̀ ní lílo okùn tí a fi ṣe é, èyí tí ó ń lo àwọn ohun tí ó kù nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ láti dín pípa igbó àti lílo omi kù. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn ilé iṣẹ́ ṣíṣe ìwé ń tún omi ṣe báyìí, èyí tí ó ti yọrí sí ìdínkù nínú lílo omi tútù.
Nínú apá yìí nínú àpilẹ̀kọ náà, a ó ṣe àfiwé lórí tábìlì láàárín àpótí ìwé àti àpótí ike láti ran wá lọ́wọ́ láti mọ èyí tí ó dára jù láti fi ṣe àkójọ oúnjẹ ní ìlera àti láti jẹ́ kí ó wà ní ìlera.
Àwọn ẹ̀yà ara | Àpò Ìwé | Iṣakojọpọ Ṣiṣu |
Agbara Igbona Agbaye | Kéré sí i. Ó ṣeé túnṣe; lílo epo ìdáná díẹ̀ sí i ní ìwọ̀n 143%. | Gíga Jùlọ. Dídá epo fossil; ~6kg CO2/kg. |
Oṣuwọn Atunlo | Gíga (68-85%). A le tun lo okùn ní ìgbà márùn-ún sí méje. | Kéré (9-30%). Ó ṣòro láti yà sọ́tọ̀/mọ́. |
Àìbajẹ́jẹ́ | Gíga. Ó máa ń yọ́ ní ọ̀sẹ̀/oṣù. | Kò sí. Ó wà fún ọdún 400+. |
Ipa Òkun | Ó kéré. Ó máa ń bàjẹ́ nípa ti ara rẹ̀. | Àìlera tó le koko. Ìbàjẹ́ microplastic. |
Àwọn Ìtújáde Ọkọ̀ | Gíga jù. Ìwúwo tó wúwo máa ń mú kí lílo epo pọ̀ sí i. | Ìsàlẹ̀. Ohun èlò fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ ń fi epo pamọ́. |
Ààbò Ìlera | Gíga. Kò sí ìfọ́ microplastic. | Ooru kekere. Oòrùn tu awọn majele/awọn microplastics silẹ. |
Ìgbékalẹ̀ tàbí àgbékalẹ̀ kan wà tí a mọ̀ sí ìgbékalẹ̀ fún ìpa gbogbo tí a ń lò fún ṣíṣírò ìtẹ̀síwájú erogba tí a ń lò láti ṣe ọjà kan. A lè lo ìgbékalẹ̀ yìí láti ṣírò ìtẹ̀síwájú erogba fún ṣíṣe ike àti ìwé, èyí tí ó lè ràn wá lọ́wọ́ nínú ìfiwéra wa láti ràn wá lọ́wọ́ láti mọ àṣàyàn tí ó ṣeé gbé.
Ṣíṣe 1kg ti ike ń mú nǹkan bí 6kg ti àwọn ohun alumọ́ọ́nì (ìyọkúrò ìtújáde). Èyí jẹ́ ìpíndọ́gba 1:6. Nítorí náà, láti ṣe 1 kg ti ike fún ìdìpọ̀, àwọn ohun alumọ́ọ́nì tí a ń ṣe jẹ́ ìlọ́po mẹ́fà ti ike náà, èyí tí ó mú kí ike náà gbowólórí ní ti àwọn ohun alumọ́ọ́nì. Ṣíṣe 1kg ti iwe ń mú nǹkan bí 0.5kg (ìyọkúrò ìtújáde) àwọn ohun alumọ́ọ́nì bíi CO2 wá . Èyí kéré sí ike náà gan-an fún ìwọ̀n kan náà ti ohun èlò náà.
Iye owo idasonu ti a mẹnuba ninu eto naa fihan ipa ti ṣiṣu tabi iwe naa n fa lẹhin ti a ba ti da a silẹ. Iye owo idasonu iwe kere pupọ nitori pe o le jẹ ki o jẹra tabi tunlo ni irọrun. Ni apa keji, ṣiṣu le duro ni awọn aaye idọti tabi awọn okun fun ọpọlọpọ ọdun, tabi nigbati sisun ba tu awọn idoti pupọ silẹ, ti o fa idiyele idasonu giga.
Gbigbe ṣiṣu ko ṣe alabapin pupọ si itujade ina ju iwe lọ. Ninu apoti ti o jọra, iye pilasitiki pupọ le wa ni gbigba, lakoko ti iwe nigbagbogbo tobi pupọ ati wuwo, eyiti o yorisi awọn iwọn diẹ lati wọ inu apoti kanna. Fun apẹẹrẹ, lilo ṣiṣu, o le nilo 10g ti ṣiṣu nikan lati di sandwich kan, lakoko ti o le nilo 30g ti iwe. Sibẹsibẹ, eyi jẹ idẹkùn nitori ti o ba nlo iwe ni igba mẹta ju pilasitiki lọ, itujade naa tun kere si. Lẹhinna gbogbo rẹ, Emission Factor fun iwe kere pupọ.
Nínú àpò oúnjẹ, ìdúróṣinṣin kìí ṣe ohun kan ṣoṣo tó ṣe pàtàkì. Ìlò rẹ̀ ṣe pàtàkì bí ìdúróṣinṣin, nítorí pé bí oúnjẹ náà bá wà ní tútù nígbà tí a bá ń rìn láti ibi ìdáná dé ẹnu ọ̀nà, a kà á sí ohun tó dára. Nínú apá yìí nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó ṣe àwárí bí gbogbo ohun èlò yóò ṣe pa ooru mọ́ dáadáa, yóò dènà jíjò, yóò sì lè fara da ìtọ́jú láti rí i dájú pé oníbàárà gba oúnjẹ tó dára.
Ní ti agbára pípẹ́, ṣílístíkì ti dára ju páálí lọ nígbà gbogbo. Ṣùgbọ́n pẹ̀lú ìlọsíwájú nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìdìpọ̀ páálí páálí ń pọ̀ sí i, pẹ̀lú ìkọ́lé tó ga jùlọ láti bá iṣẹ́ ṣílístíkì mu:
Nígbà tí a bá fi wé àwọn ike, ìdìpọ̀ ìwé ní àwọn àṣàyàn àtúnṣe tó dára jùlọ tí ó dára fún àmì ìdánimọ̀ àti iṣẹ́ tí ó ń mú kí ìrírí olùlò sunwọ̀n sí i. Àwọn ohun pàtàkì ni:
Kí àwọn ilé iṣẹ́ tàbí ilé oúnjẹ lè gbèrú, kìí ṣe pé wọ́n nílò àpótí ìdìpọ̀ tó lè pẹ́ títí nìkan ni, wọ́n tún nílò àpótí ìdìpọ̀ tó rọrùn. Àwọn nǹkan tó ń mú kí àpótí ìdìpọ̀ ìwé dín owó jù fún àwọn ilé iṣẹ́ nìyí:
Nínú abala yìí nínú àpilẹ̀kọ náà, a ó ṣe àwárí irú àṣàyàn ìdìpọ̀ láàrín ṣíṣu àti ìwé tí oníbàárà fẹ́ràn, a ó sì dáhùn ìdí tí ó fi wà níbẹ̀ láti ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣe àṣàyàn tí ó tọ́ fún iṣẹ́ rẹ.
Nípasẹ̀ ìkànnì ayélujára, àwọn oníbàárà ti mọ̀ nípa àwọn àbájáde àyíká tí lílo àpò tí kò lè pẹ́ títí. Àwọn oníbàárà ti ṣetán láti san owó púpọ̀ sí i láti rí i dájú pé wọ́n gba àpò oúnjẹ tí ó bá àyíká mu, èyí tí a fihàn kedere nípasẹ̀ àwọn àṣà:
Pẹ̀lú àbájáde búburú ti lílo àpò tí kò lè pẹ́ lórí àyíká, àwọn ìjọba ń gbé àwọn ìlànà kalẹ̀ báyìí bíi ti EU's Apoti àti Àpò Egbin (PPWR), èyí tí ó fẹ́ràn ìwé tí a lè tún lò gidigidi. Ní àkókò kan náà, àwọn ilé iṣẹ́ ń lo ohun èlò ìgé igi àti pákó láti bá àwọn ibi tí ESG ń fẹ́ mu. Àwọn iṣẹ́ ìfijiṣẹ́ tuntun tilẹ̀ ń dán àwọn àpò ìwé tí a lè tún lò wò pẹ̀lú àwọn ẹ̀dínwó fún èrè.
Ìparí tí a rí láti inú àwọn apá tí ó wà lókè yìí ni pé ìdìpọ̀ ìwé ni àṣàyàn tí ó dára jùlọ tí ó wà fún ìdìpọ̀ tí ó lè pẹ́. Ṣùgbọ́n ìbéèrè náà ṣì wà: Ǹjẹ́ ìdìpọ̀ ìwé yóò pẹ́ títí? Tí ìdáhùn náà bá jẹ́ bẹ́ẹ̀ kọ́, kí ló dé, kí sì ni àtúnṣe tí a ń ṣe láti ṣe ìdìpọ̀ oúnjẹ tí ó bá àyíká mu? Nínú apá yìí nínú àpilẹ̀kọ náà, a ó dáhùn àwọn ìbéèrè rẹ láti ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣe àṣàyàn tí ó tọ́ fún iṣẹ́ rẹ.
Ọ̀kan lára àwọn àìlera tó tóbi jùlọ tó ní í ṣe pẹ̀lú àpótí ìwé ni àìlera wọn sí ọrinrin. Ọ̀kan lára àwọn àtúnṣe tó ní í ṣe pẹ̀lú yíyanjú ìṣòro ọrinrin ni lílo ike kékeré kan tó nípọn ti ike, àmọ́ èyí mú kí ìwé náà má ṣeé tún lò. Láti yanjú èyí, ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ti wá pẹ̀lú ojútùú kan níbi tí wọ́n ti ń fọ́n Aqueous Dispersion Coating sí orí ìwé, èyí tó ń gbẹ, tó sì ń ṣẹ̀dá ìdènà tó fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́, tí kò ṣeé rí tó ń dá omi àti òróró dúró kí wọ́n má baà wọ inú rẹ̀. Láti túbọ̀ mú kí ó le koko sí ọrinrin, wọ́n ń lo Enhanced Fiber Bonding, èyí tó ń mú kí omi rọ fún oúnjẹ líle.
Atunlo iwe ti a fi bo nigbagbogbo nira lati tunlo, ṣugbọn pẹlu awọn ilọsiwaju ninu imọ-jinlẹ ati imọ-ẹrọ, o ti di bayi ṣee ṣe ni iwọn diẹ:
Ohun kan ṣoṣo tó ń dá kí a má pe páálí ní ojútùú ìdìpọ̀ tó ṣeé gbé ró ni pé ó nílò gígé igi, àti pé iṣẹ́ ṣíṣe páálí nílò omi púpọ̀. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì àti àwọn olùwádìí ti wá ojútùú láti lo àwọn ohun tó kù nínú oko bí koríko àlìkámà àti àwọn ohun mìíràn tó kù nínú oko láti dín àìní fún ìdọ̀tí igi tó wúlò fún páálí fún páálí. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ti ṣe àwọn ọ̀nà láti tún àwọn okùn igi wọ̀nyí ṣe nípa lílo àwọn ìlànà ẹ̀rọ dípò omi. Pẹ̀lú àwọn àtúnṣe tuntun nínú àwọn ọ̀nà wọ̀nyí, a lè borí àwọn àléébù wọ̀nyí ní ìfiwéra pẹ̀lú ike.
Níkẹyìn, yíyàn náà ṣe kedere: tí o bá fẹ́ lọ sí ibi ìkópamọ́ tó lè pẹ́, lọ́wọ́lọ́wọ́, ìwé ni ibi ìkópamọ́ tó lè pẹ́ jù lọ tí o lè rí gbà fún ìfijiṣẹ́ oúnjẹ tàbí àwọn ohun èlò ìtajà. Ìwé náà ń fún àwọn ilé iṣẹ́ ní àwọn ohun tó dára jùlọ nínú ayé méjèèjì: ìdúróṣinṣin àti ìdènà sí ọ̀rá àti ọrinrin. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kà sí pé ṣíṣu jẹ́ ohun tó lè pẹ́, a kò lè fojú fo ìbàjẹ́ tó ń fà ní àyíká. Nítorí náà, tí o bá jẹ́ oníṣòwò tàbí ẹni tó ní ilé oúnjẹ, ṣe àfiyèsí àwọn ìwé tó lè bàjẹ́, tó sì lè bàjẹ́ láti rí i dájú pé o bá àwọn oníbàárà mu, kí o sì dín ipa tó lè ní lórí àyíká rẹ kù.
Fún àwọn ojútùú tó dára, tó sì bá àyíká mu nínú àpótí, abọ́, àwọn ohun èlò ìgé, àwọn àwo àti àpò, ṣe àwárí onírúurú àpò ìwé tí Uchampak lè ṣe láti gbé àwọn iṣẹ́ tó wà fún ìgbà pípẹ́ rẹ ga lónìí. Ṣèbẹ̀wò sí ilé-iṣẹ́ náà. Uchampak oju opo wẹẹbu lati ni imọ siwaju sii.
![]()